कानाची घ्या काळजी

पावसाळ्यात विशेषत: डोळे, नाक आणि घशात संसर्ग होण्याचा धोका जास्त असतो.  या ऋतूत जीवाणू आणि विषाणूदेखील हवेत तरंगत असल्याने शरीराच्या या भागांवर त्यांचा सर्वाधिक हल्ला होत असतो.  याशिवाय या ऋतूमध्ये वातावरणात सतत आर्द्रता राहते, त्यामुळे बुरशी म्हणजेच फंगस तयार होतात. बुरशी म्हणजेच फंगस कानाच्या संसर्गाचे प्रमुख कारण आहे.  कानात धूळ जमा होते, त्यामुळे खाज सुटते आणि कधी कधी तीव्र वेदनाही होतात.  कानाला तीव्र खाज सुटली की, अनेकजण काड्या, पेन-पेन्सिल, चावी इत्यादी कानात घालून खाजवतात.  अशा प्रकारे संसर्गाचा धोका आणखी वाढतो.  बाहेरील वस्तूला चिकटलेल्या जीवाणूंचा कानांवर परिणाम होतो.कान हा शरीराचा अतिशय संवेदनशील भाग आहे.  त्यात संसर्ग झाल्यास, कोणत्याही प्रकारची समस्या उद्भवल्यास आणि वेळेत उपचार न केल्यास व्यक्तीच्या श्रवणशक्तीवर परिणाम होतो.  हळूहळू ऐकण्याची क्षमता कमी होऊ लागते.  त्यामुळे कानाच्या संसर्गाकडे कोणत्याही स्वरूपात दुर्लक्ष करू नये.

बुरशीचे बीजाणू दमट हवामानात झपाट्याने वाढतात, ज्यामुळे पावसाळ्यात बुरशीजन्य संसर्ग खूप मोठ्या प्रमाणात होतो.  त्वचा आणि डोळ्यांव्यतिरिक्त या बुरशीजन्य संसर्गाचा कानांवरही परिणाम होतो. खरं तर पावसाळ्यात कानाला संसर्ग होण्याचा हा प्रकार सामान्य आहे.जेव्हा वातावरणातील आर्द्रता वाढते तेव्हा बुरशीजन्य संसर्गास कारणीभूत असलेल्या जीवाणूंचे पुनरुत्पादन देखील वाढते.  यामुळे कानात खाज सुटते आणि वेदना होतात.  याशिवाय कानात खाज येण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वस्तूंमुळेही कानात संसर्ग होण्याचा धोका असतो.  ओटोमायकोसिस या बुरशीजन्य संसर्गामुळे पावसाळ्यात कानाला त्रास होतो.

याशिवाय सर्दी झाली तरी कानावर परिणाम होऊ शकतो.  कारण थंडीमुळे होणारे बॅक्टेरिया किंवा वायरसदेखील कानांवर परिणाम करू शकतात.  तज्ञ म्हणतात की स्ट्रेप्टोकोकस न्यूमोनिया आणि हिमोफिलस इन्फ्लूएन्झा हे जीवाणू कानाच्या संसर्गाचे मुख्य कारण आहेत.  पावसाळ्यात त्याची झपाट्याने वाढ होते.कधी कधी गढूळ, साचलेल्या डबक्यातील,गटारीतील घाणेरड्या पाण्यात चालल्यानेही हे जीवाणू आपल्या शरीरात चिकटून आपला प्रभाव दाखवू लागतात.  अनेकदा मुले खेळताना याकडे लक्ष देत नाहीत आणि पावसात साचलेल्या पाण्यात उड्या मारतात  अशाप्रकारे या ऋतूमध्ये लहान मुलांना कानाच्या संसर्गाचा जास्त त्रास होतो.

कानाच्या संसर्गाची प्रमुख लक्षणे म्हणजे सूज, जळजळ, खाज सुटणे, कान अडकणे, कान दुखणे, कानातून दुर्गंधीयुक्त पाणी गळणे, कधी कधी चक्कर येणे, डोकेदुखी, ऐकू न येणे, ताप येणे इत्यादी.  अशी लक्षणे दिसू लागल्यावर ताबडतोब सावध होऊन तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. कानाचे संसर्ग टाळण्यासाठी पावसाळ्यात कान स्वच्छ आणि कोरडे ठेवा.  आंघोळ करताना कानात पाणी जाणार नाही याची काळजी घ्यावी.  आंघोळीनंतर कान नेहमी स्वच्छ आणि कोरडे करा.  यासाठी कोरडे व स्वच्छ सुती कापड वापरणे योग्य ठरेल.

इअरबड्स आणि कॉटन स्‍वॅबपासून दूर राहा, कारण ओलसर हवामानात कॉटन स्‍वॅब जिवाणूंना अडकवू शकतात आणि तुमच्या कानात संसर्ग पसरवू शकतात.

घशाचा संसर्ग आपल्या कानाच्या संसर्गामध्ये देखील वेगाने पसरू शकतो म्हणून, आपण थंड अन्न आणि पेय टाळून आपल्या घशाची योग्य काळजी घेतली पाहिजे.आजकाल लोकांमध्ये फोनमधील गाणी, बातम्या इत्यादी ऐकण्याचा ट्रेंड वाढत आहे.  यासाठी लोक अनेकदा इअरफोन वापरतात.  पण फार कमी लोक इयरफोनच्या स्वच्छतेची काळजी घेतात.  या हंगामात इयरफोन अनेक प्रकारचे जीवाणू आणि व्हायरसचे वाहक देखील असू शकतात.त्यामुळे कानाला संसर्ग होऊ नये म्हणून इअरफोन स्वच्छ ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.  संसर्गमुक्त करण्यासाठी सॅनिटायझर इत्यादींचा वापर करता येईल.

जेव्हा जेव्हा कानाच्या समस्या उद्भवतात तेव्हा थेट तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.  अनेक जण बसस्थानक,रेल्वे स्टेशन किंवा इतर ठिकाणी फिरणाऱ्या लोकांचा कान स्वच्छ करण्यासाठी मदत घेतात. कानातला मळ स्वच्छ केल्यास कानाची समस्या दूर होईल असा त्यांचा विश्वास आहे.  पण ते धोकादायक ठरू शकते.बरेच लोक घरगुती उपायांचा अवलंब करतात आणि काही वनस्पतींचा रस वगैरे कानात घालतात.  हे करणे टाळा, कारण कानात काहीही घालणे धोकादायक ठरू शकते.

-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

बदलते हवामान आणि आरोग्याच्या समस्या

 पाऊस सगळीकडे सुरू झाला आहे. हवेतील आर्द्रता कमी झाली आहे. वातावरणातील तापमान आणि आर्द्रतेतील बदल यांमुळे अनेक प्रकारचे जंतू, जीवाणू आणि विषाणू तयार होतात.  ते शरीरात पोहोचून सर्दी, खोकला, सर्दी, ताप, डोळ्यात जळजळ, अन्नातून विषबाधा, जुलाब, आमांश इत्यादी समस्या निर्माण करतात.  ज्या लोकांची प्रतिकारशक्ती कमकुवत असते त्यांना या विषाणूंचा धोका जास्त असतो. त्यामुळे अशा पावसाळी वातावरणात निरोगी आणि उत्साही राहण्यासाठी काही संरक्षणात्मक उपाय आपण सर्वांनी अवलंबले पाहिजेत.  पावसाळ्यात केवळ हवेत विषाणूच नसतात, तर पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर अनेक प्रकारचे हानिकारक जीवाणूही असतात.  अतिवृष्टीनंतर जागोजागी पाणी साचते, त्यातही अनेक प्रकारचे जंतू व जीवाणू वाढतात. आजूबाजूला साचलेल्या डबक्यात, कचऱ्यांमध्ये आरोग्याला हानी पोहोचवणारे जंतू वाढतात.  अशा परिस्थितीत पावसाचे साचलेले पाणी, घाणीचे साम्राज्य वाढलेल्या ठिकाणी काळजी घेण्याची गरज आहे.  पावसाचे, साचलेले पाणी त्वचेवर पडल्याने त्वचेशी संबंधित आजार होऊ शकतात, घाणेरड्या ठिकाणी जास्त वेळ राहिल्याने तेथे वाढलेले किटाणू यान त्या मार्गाने शरीरात शिरतात, त्यावर राहणारे जंतू रोग पसरवू शकतात. साहजिकच आरोग्यासोबत पावसाळ्यात त्वचेची काळजी घेणेही गरजेचे आहे.  साहजिकच पावसाळ्यात आजार होऊ नयेत म्हणून काही महत्त्वाची खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.

सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे अशा पावसाळ्याच्या दिवसांत स्वच्छतेकडे लक्ष दिलं पाहिजे. आरोग्य विभागातील अधिकाऱयांच्या म्हणण्यानुसार  पावसाळ्यात दिवसातून किमान दोनदा घर आणि कार्यालये इत्यादी ठिकाणची साफसफाई केली पाहिजे, जेणेकरून जमिनीवर चिकटलेले बॅक्टेरिया नष्ट होतील.  बाहेरून परतल्यावर आंघोळ करा आणि धुतलेले वेगळे कपडे घाला.  दररोज फक्त स्वच्छ आणि धुतलेले कपडे घाला.  शिंकल्यावर आणि खोकल्यावर हात साबणाने धुवा.  कोणत्याही बाह्य वस्तूला हात लावल्यानंतर मोबाईलला हात लावू नका.मोबाईलवर बॅक्टेरिया सहज चिकटून राहतात आणि ते फारसे स्वच्छ न केल्यामुळे त्यावर चिकटलेले बॅक्टेरिया आपल्या शरीरात सहज प्रवेश करतात.  मोबाईलचा संपर्क हातांशी अधिक असतो. त्यामुळे हाताचा संपर्क  आपल्या नाक-तोंडाशी होत राहतो.  वारंवार नाकात आणि डोळ्यात बोटे घालणे टाळा.आंघोळीनंतर, टॉवेल धुवा आणि स्वच्छ सूर्यप्रकाशात वाळवायला टाका.  जर सूर्यप्रकाश नसेल तर खुल्या हवेत वाळवा.  वॉशरूम पूर्णपणे स्वच्छ करा आणि त्यामध्ये जंतुनाशक फवारणी करा.

दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे बाजारातून आणलेली फळे आणि भाज्या स्वच्छ धुवून ठेवा. खरं तर ऋतू कोणताही असो, भाज्या आणि फळे शिजवण्याआधी नीट धुवावीत. पावसाळ्याच्या दिवसात तर याकडे अधिक लक्ष देण्याची गरज असते.  फळे आणि भाज्यांमधून बॅक्टेरिया घरा-घरांपर्यंत पोहोचतात.  जर तुम्ही त्यांना व्यवस्थित स्वच्छ केले नाही, तर ते तुमच्या शरीरात जाण्याचा धोका आहे आणि तुम्हाला आजारी पाडू शकतात.

आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे या दिवसांत बाहेरचं खाणं शक्यतो टाळलं पाहिजे. वास्तविक आपलं आरोग्य आपल्या बरंचसं आहारावर अवलंबून असतं.  तुम्ही आम्ही जे खातो,तसंच आपलं आरोग्य राहतं. त्यामुळे योग्य प्रकारे तयार केलेल अन्न खाल्लं नाही तर त्याचा आरोग्यावर विपरीत परिणाम होतो.  फक्त घरी शिजवलेले अन्न खा आणि जेवणाची वेळ निश्चित करा.  कधी खावे आणि किती खावे हे  या गोष्टींकडेही लक्ष ठेवा. यावेळी आणि विनाकारण खाल्ल्याने शरीरातील चयापचय क्रिया बिघडते, पावसाळ्यात आजारांना आमंत्रण मिळते.  या काळात रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे पदार्थ अधिक प्रमाणात घ्या.  पावसाळ्यात जास्त काळ कापून ठेवलेल्या भाज्या आणि फळे खाणे टाळा.

 या ऋतूमध्ये शरीराला डिहायड्रेशनपासून वाचवणे खूप गरजेचे असते.  त्यामुळे अधिकाधिक पाणी प्या.  यामुळे तुम्हाला निरोगी वाटेल आणि आजारी पडण्याचा धोका कमी होईल.  अशा प्रकारे ते जंतू आणि संक्रमणांशी लढण्यास मदत करते. आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे पुरेशी झोप घेणे प्रत्येकासाठी आवश्यक आहे.  पुरेशी झोप न मिळाल्यास तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते.  मग रोगांचा धोका जास्त असतो.  त्यामुळे कमीत कमी सहा तास गाढ झोप घ्या.  ज्यांना पुरेशी झोप मिळत नाही, त्यांना सतत थकवा जाणवतो.  यामुळे संसर्ग आणि विषाणूजन्य तापाचा धोका वाढू शकतो.  याशिवाय घाणीत जाणे टाळा, डास जास्त असल्यास ते दूर करण्यासाठी उपाययोजना करा, कोणी व्हायरलने आजारी पडला असेल तर तर त्याच्यापासून दूर राहा.

(हा लेख फक्त सामान्य माहिती आधारित आणि आरोग्याच्या जागरुकतेसाठी आहे. उपचार किंवा आरोग्यविषयक सल्ल्यासाठी तज्ञांची मदत घ्या.) -मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

अंघोळ करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

रोज अंघोळ करावी. शक्यतो गरम पाण्यानं करावी. त्यानं अंगावर साचून राहिलेले सूक्ष्म जंतू काही प्रमाणात नष्ट होतात. अंघोळ करताना शक्यतो कोणत्याही प्रकारचा साबण वापरू नये, तेलं वापरू नयेत, शाम्पू वापरू नयेत. साबण, तेलं, शाम्पू कोणत्याही पॅथीचे असोत, त्यांत त्वचेला आणि शरीराच्या घर्मछिद्रातून आत जाऊन आतल्या शरीराला हानी पोहोचवणारी रसायनं असतात. कितीही पाणी घेऊन अंघोळ केली तरी यातली काही रसायनं शरीराला चिकटून राहतात. 

अंघोळ करताना आपल्या हातांनी संपूर्ण अंग चोळावं. अंगाचा प्रत्येक भाग नीट चोळून अंघोळ करावी. जिथंपर्यंत हात पोहोचेल तिथपर्यंत पाठही चोळावी. लहान वयापासून स्वतःची पाठ चोळायची सवय असेल तर पुढं वाढत्या वयात आणि वृद्धत्वात पाठीच्या प्रत्येक भागावर हात पोहोचण्याइतपत हातांचे सर्व स्नायू लवचिक राहतात. (ही सवय नसेल तर पुढं हात पाठीच्या प्रत्येक भागात पोहोचणं अवघड जातं.) 

अंघोळ करताना संपूर्ण अंग आणि विशेषतः संपूर्ण पाठ चोळावीच. ही सवय नियमित असेल तर शरीरातल्या रक्तवाहिन्या मोकळ्या होतात. रक्ताभिसरण योग्य प्रकारे होण्यास मदत होते. रक्तपेशींच्या वाढीला मदत होते. रक्तविकार व हृदयविकारापासून स्वतःला वाचवण्यास मदत होते. 

सर्वांनाच लहानपणापासून अंघोळ करताना हातांनी संपूर्ण शरीर चोळून अंघोळ करण्याची सवय असायला हवी, पण विशेषतः जे लोक बैठं काम करतात, त्यांनी तर आवर्जून ही सवय बाळगायला हवी. 

ज्यांचा हात संपूर्ण पाठीवर पोहोचत नाही, त्यांनी दुसऱ्याकडून आठवड्यातून दोनतीन वेळा तरी अंघोळ करताना पाठ चोळून घ्यावी. 

ही सवय आरोग्यदायी आणि शरीराच्या अनेक आजारांपासून आणि विकारांपासून दूर ठेवणारी आहे.

प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी हिरवी मिरची उपयुक्त

सध्या जगावरील कोरोनाचे संकट आणखी गंभीर होताना दिसत आहे. अशा संकटकाळात आपले आरोग्य तंदुरुस्त ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. याशिवाय विशेषज्ज्ञ लोक काय खावे आणि काय खाऊ नये? याबद्दल मार्गदर्शन करताना दिसतात. मात्र, कोरोना काळात आपले शरीर मजबूत करून प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी हिरवी मिरची अत्यअंत उपयुक्त एका नव्या संशोधनात आढळून आहेत. मात्र, जर तुम्ही रोज हिरव्या मिरचीचे सेवन करत असाल तर तुम्हाला त्याचे फायदे माहीत नसणार. खाण्यात तिखटपणा आणणारी ही मिरची आरोग्यासाठीही तितकीच उपयुक्त आहे.  नियमितपणे हिरवी मिरची खाऊन आपण  अनेक आजारांना दूर ठेवू शकतो.  हीच हिरवी मिरची वजन कमी करण्यापासून ते ब्लड सर्क्युलेशन सुरळीत आणि वेगाने करण्यास मदत करते. हिरव्या मिरचीमध्ये व्हिटॅमिन ए, बी ६, आयरन, कॉपर, पोटॅशियम, प्रोटिन आणि कार्बोहायड्रेटचे भरपूर प्रमाणात असतो. याशिवाय यामध्ये बीटा कॅरोटिन, क्रिप्टोक्सान्सिन, लुटेनजॅक्सन्थिन आणि आरोग्यवर्धक घटक असतात. जे शरीर तंदुरुस्त ठेवण्यात मदत करतात.

कोरोनाकाळात तर विशेषज्ज्ञ हिरवी मिरची खाण्यास प्राधान्य द्या, असा सल्ला देताहेत. याचे कारणही तसेच आहे. हिरव्या मिरचीमध्ये इम्युनिटीला मजबूत करण्याची क्षमता असते. याशिवाय यामध्ये अँटिबॅक्टेरियल गुण असतो. त्यामुळे आपले शरीर बॅक्टेरियापासून दूर राहू शकते. तसेच या मिरचीमुळे रक्त शुद्ध होते व ते वेगाने प्रवाहीत होण्यास मदत मिळते.

 मिरची खाण्याचे आणखीही काही फायदे – भाजीसोबत खाल्ली जाणारी  हिरवी मिरची आपल्या आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर आहे. मिरचीमध्ये व्हिटॅमिन बी 6, व्हिटॅमिन ए आणि व्हिटॅमिन सी भरपूर प्रमाणात आढळते. हिरवी मिरची आपल्या पचन तंत्रासाठी खूप लाभदायक आहे. आपल्या अन्नामध्ये फायबर अधिक प्रमाणात आढळते.  हिरवी मिरची  फायबर पचवण्यास मदत करते. हिरवी मिरची ब्लड शुगर लेव्हल कमी करते. त्यामुळे मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी मिरची खाणं गरजेचे आहे. हिरवी मिरची  शरीरातील मेद कमी करुन मेटाबॅालिजम वाढवते.हिरव्या मिरच्यामध्ये असलेले पोषक घटक आपल्या शरीराचे बॅक्टेरिया नष्ट करतात.

स्ट्रॉबेरी स्मरणशक्ती वाढवते

अनेकांना छोट्या छोट्या गोष्टीही विसरण्याची जणू काही सवयच असते. अशा लोकांना स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी आहारातील काही सुधारणा लाभदायक ठरू शकतात. भोपळ्याच्या बियांसारखे आहारातील काही पदार्थ यासाठी उपयुक्त ठरतात. आता 'न्यूट्रिएंटस्' या नियतकालिकात म्हटले आहे की स्ट्रॉबेरीचे सेवन यासाठी गुणकारी ठरू शकते.

रश युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांनी याबाबतचे अध्ययन केले आहे. स्ट्रॉबेरीमध्ये फ्लॅवेनॉईड आणि 'क' जीवनसत्त्व मोठ्या प्रमाणात आढळते. हे दोन्ही अँटी ऑक्सिडेटिव्ह' म्हणून ओळखले जातात. ते फ्री रॅडिकल्सना चेतासंस्थेतील पेशींचे नुकसान करण्यापासून रोखतात. त्यामुळे उतारवयात स्मरणशक्ती कमजोर होण्याची समस्या राहत नाही.

एकाच वेळी अनेक कामे करणे, योग्य-अयोग्य हे समजून घेणे तसेच निर्णयक्षमता यासाठी त्यांचा लाभ होतो. अल्झायमर्स व डिमेन्शियासारख्या उतारवयातील विस्मृतीशी संबंधित आजारांना रोखण्यासाठीही स्ट्रॉबेरी लाभदायक ठरते. पाहणीमध्ये आढळले की ज्या लोकांनी आठवड्यातून दोन ते तीनवेळा स्ट्रॉबेरी खाल्ली त्यांना या दोन्ही आजारांचा धोका ३४ टक्क्यांनी कमी झाला. हृदयरोग व स्ट्रोकपासून वाचवण्यासाठीही स्ट्रॉबेरी गुणकारी आहे, असे यापूर्वी दिसून आले होते.

स्ट्रॉबेरीचे आणखीही काही फायदे : यात सोडियम, चरबी, कोलेस्ट्रॉल नसते आणि कमी कॅलरीयुक्त आहार म्हणून स्ट्रॉबेरी उत्तम पर्याय आहे. स्ट्रॉबेरीमध्ये मॅंगनीज, व्हिटामिन सी, पोटॅशियम आणि व्हिटामिन बी 9 असते.

रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यासाठी देखील हे फळ चांगले मानले जाते आणि म्हणूनच हंगामात स्ट्रॉबेरी खाणे आवश्यक आहे. जर आपण ताजे स्ट्रॉबेरी घेऊ शकत असाल, तर ते चांगले आहे. कारण स्ट्रॉबेरीचे सेवन आपल्याला हृदयरोग आणि मधुमेहपासून मुक्त करू शकते. आपण कोणत्याही प्रकारे स्ट्रॉबेरी खाऊ शकता, परंतु या हंगामात ते आपल्या आहारात समाविष्ट केले पाहिजे.

मधुमेहाच्या रुग्णांना दालचिनीचे सेवन लाभदायक

दालचिनी हा एक मसाल्याचा पदार्थ आहे,हे आपल्याला माहीत आहे. स्वयंपाकघरात वापरावयाची दालचिनी म्हणजे झाडाच्या आतील खोडाच्या सालीची पुंगळी असते. पारंपरिक काळापासून दालचिनीचा स्वयंपाकात व आयुर्वेदिक औषधांमध्ये वापर केला गेला आहे. दालचिनीला कलमी देखील म्हंटले जाते. दालचिनी हा एक अत्यंत स्वादिष्ट मसाला आहे. हा त्याच्या औषधी गुणधर्मांसाठी हजारो वर्षांपासून प्रसिद्ध आहे. दालचिनी हा एक मसाला आहे जो वैज्ञानिकदृष्ट्या दालचिनी म्हणून ओळखला जातो, तो झाडांच्या आतील सालातून बनविला जातो. जेव्हा ते कोरडे वाळते, तेव्हा त्याच्या पट्ट्या बनवतात ज्या रोलमध्ये गुंडाळतात, ज्याला दालचिनी स्टिक्स म्हणतात. याचा मधुमेही लोकांना फायदा होतो, असे अलीकडच्या संशोधनातून स्पष्ट झाले आहे.

मधुमेहाच्या रुग्णांना रक्तातील शर्करेचा स्तर नियंत्रित
ठेवणे एखाद्या आव्हानासारखेच असते. त्यासाठी त्यांना रोजच अनेक प्रकारची सावधगिरी बाळगावी लागत असते. मधुमेहामुळे अनेक प्रकारच्या खाण्या-पिण्यावर निर्बंध येत असतात. अशा स्थितीत दालचिनीचे सेवन करणे मधुमेहाच्या रुग्णांना लाभदायक ठरू शकते, असे संशोधकांना आढळले आहे.
एंडोक्राईन सोसायटीच्या नियतकालिकात याबाबतच्या संशोधनाची माहिती देण्यात आली आहे. त्यानुसार थोड्या दालचिनीचे सेवन किंवा दिवसातून तीनवेळा
दालचिनीच्या कॅप्सूल्स खाल्ल्याने शर्करेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवणे किंवा वाढलेले प्रमाण कमी करण्यासाठी मदत मिळू शकते. याबाबतची पाहणी 51 प्रो-डायबिटिक रुग्णांवर करण्यात आली होती. त्यांना दिवसातून तीनवेळा 500 मिलीग्रॅम दालचिनी
कॅप्सूल्स देण्यात आले. अनेक भारतीय खाद्यपदार्थांमध्ये दालचिनीचा वापर करण्यात
येतो. भारतीय मसाल्यांमध्ये या 'सिनामोमम' झाडाच्या खोडातील सालीचा शेकडो वर्षांपासून वापर केला जातो. दालचिनीत 'सिनामाल्डेहाईड' नावाचे संयुग असते. ते चयापचय क्रिया व आरोग्यासाठी गुणकारी असते. दालचिनीत अँटिऑक्सिडंटसही असतात. तसेच दालचिनीतील अँटइन्फ्लेमेटरी गुण शरीराचे संसर्गापासून रक्षण करते. हृदयाच्या आरोग्यासाठीही दालचिनी गुणकारी आहे.

पोषण घटकांचे भांडार :अळू

चटकमटक खाण्याची सवय असलेली माणसं अळू, मेथी,शेपू अशा भाज्यांकडे पाहून तोंड वेंगाडतात. मात्र, अशा अनेक भाज्यांमध्ये शरीराला आरोग्य प्रदान करणारे अनेक पोषक घटक असतात हे विसरले जाते. तज्ज्ञांनी म्हटले आहे की शरीरातील पोषक घटकांची कमतरता दूर करण्यासाठी अळूसारख्या भाज्या अत्यंत लाभदायक आहेत. अळूमध्ये पोषक घटकांचे भांडारच असते. अळू हे कार्बोहायड्रेटस् आणि प्रोटिनचे उत्तम स्रोत असते. अळूच्या कंदामध्ये बटाटा किंवा रताळ्यापेक्षाही अधिक स्टार्च असते. अळूच्या पानांमध्ये 'अ' जीवनसत्त्व, फॉस्फरस, कॅल्शियम, आयर्न आणि बीटा कॅरोटिन असते. नवी दिल्लीतील भारतीय कृषी अनुसंधान परिषदेचे उपमहासंचालक डॉ. आनंद कुमार सिंह यांनी सांगितले की अळूच्या प्रत्येक पानात एस्कार्बिक अॅसिड, फोलिक अॅसिड, रायबोफ्लेविन, 'ब' जीवनसत्त्व, बी-सायटोस्टेरॉलसारखे घटक असतात. अनेक खनिजे अळूच्या पानांमध्ये मोठ्या प्रमाणात असतात. 'थियोनिन' नावाचे अमिनो अॅसिडही अळूच्या पानांमध्ये असते. शरीरात रक्ताची कमतरता असल्याचे अळू उपयुक्त ठरतो. 

अळूची पानांना ‘अरबी के पत्ते’ किंवा ‘कोलोकॅशिया लीव्हज्’ असे म्हटले जाते.  हे संपूर्ण झाडच पोषणयुक्त आहे.  अळूची पाने, त्याचे देठ आणि मुळेसुद्धा स्वयंपाकात वापरली जातात आणि त्यांच्यातून खूप उच्च पोषण मिळते. मात्र, हे घटक कधीही कच्चे खाता कामा नयेत. अळूची पाने अगदी सहज उपलब्ध होतात आणि  स्वस्त असतात.  अळू अँटिऑक्सिडंट्सने युक्त असतो आणि त्यामुळे आजार रोखण्यासाठी तो उपयुक्त ठरतो. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी अळू खूप चांगला असतो. अळू हा व्हिटॅमिन ‘ए’चा अतिशय चांगला स्रोत आहे. दृष्टी सुधारण्यासाठी हे व्हिटॅमिन अतिशय महत्त्वाचे असते.   व्हिटॅमिन ‘सी’चा उत्तम स्रोत; जो प्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी मदत करतो.   त्यांच्यात पोटॅशिअम आणि फोलेटही उत्तम प्रमाणात असते; ज्यामुळे तुमचे हृदय आरोग्यदायी राहते आणि रक्तदाब नियंत्रणात राहतो.  या पानात असलेले फायबर्स (तंतू) तुमची पचन यंत्रणा उत्तम राहण्यासाठी मदत करतात.   अळूमध्ये लोह, फॉस्फरस, झिंक, व्हिटॅमिन ‘बी ६’, व्हिटॅमिन ‘सी’, कॉपर आणि मॅंगेनीझही असते. हे सगळे घटक आपले आरोग्य उत्तम राहण्यासाठी अतिशय उपयुक्त ठरतात. 

अळूमुळे रक्तदाब कमी होऊ शकतो, त्वचेची जपणूक होते.  पचनशक्ती सुधारते. पचन यंत्रणा मजबूत होते.  हृदयरोगांना प्रतिबंध होतो.  दृष्टी सुधारते.  प्रतिकारशक्ती वाढते.   स्नायू आणि चेतासंस्था यांची ताकद वाढते.  ढाळ, क्रॅंपिंग, बद्धकोष्ठता, पोट फुगणे, गॅसेस या सगळ्या गोष्टींना अळूमुळे प्रतिबंध होतो आणि शरीराचे एकूण आरोग्य सुधारते. (अनिकेत फिचर्स)